Toezegging Welwillende appreciatie van een Tweede Kameramendement tot opname van huwelijksuitbuiting als vorm van mensenhandel (36.547)

De minister van Justitie en Veiligheid zegt de Kamer, naar aanleiding van een vraag van het lid Dittrich (D66), toe om bij de behandeling in de Tweede Kamer van het voorstel Implementatiewet herziene Europese richtlijn mensenhandel (36.835) - dat is toegespitst op uitbuiting binnen “gedwongen” huwelijken - een eventueel amendement tot verruiming naar uitbuiting binnen het huwelijk (zonder de term “gedwongen”) als vorm van mensenhandel welwillend te appreciëren.

Handelingen I 2026/2027, nr. 1, item 3, p. 1-2.

De heer Dittrich (D66):

(…)

Mevrouw de voorzitter. Het wetsvoorstel is uitgebreid besproken in de Tweede Kamer, en ook in de Eerste Kamer hebben we twee schriftelijke rondes gehad en ook nog een brief van de minister over het wetsvoorstel. Toch willen we stilstaan bij het element huwelijksuitbuiting. Mensenhandel moet, zo staat in de wettekst, altijd verricht worden met het oogmerk van uitbuiting van een persoon. Als gevolg van een amendement staat nu in de wettekst in lid 5, onder g, dat uitbuiting ten minste uitbuiting van een persoon omvat bij gedwongen huwelijken. Op zichzelf is dat logisch, maar tegelijkertijd heeft Femmes for Freedom ons erop geattendeerd dat er ook huwelijken zijn die niet gedwongen zijn gesloten, maar die wel kunnen leiden tot mensonterende uitbuitingssituaties.

Op vragen hierover van de Eerste Kamer heeft de minister zijn antwoorden vooral toegespitst op de gedwongen huwelijken. Daarom zouden wij graag klip-en-klaar een uiteenzetting van de minister willen horen dat het uitbuitingselement ook buiten gedwongen huwelijken kan worden vervuld, bijvoorbeeld bij een huwelijk dat vrijwillig was gesloten, maar verworden is tot zo'n uitbuitingssituatie. Kan zo'n situatie ook als mensenhandel worden gekwalificeerd? Als we artikel 273f, lid 5 lezen, dan zou je kunnen concluderen dat uitbuiting arbeid of diensten omvat die gedwongen of verplicht zijn of praktijken die met slavernij te vergelijken zijn. Maar zou het niet beter zijn als expliciet in de wettekst komt te staan dat uitbuiting binnen het huwelijk strafbaar is? Dat komt tegemoet aan de eisen van rechtszekerheid, kenbaarheid en het biedt ook erkenning aan de rechtspositie van het slachtoffer. Het maakt voor iedereen duidelijk dat uitbuiting in de privésfeer onder het bereik valt van mensenhandel als delict.

Nog deze maand behandelt de Tweede Kamer een wetsvoorstel dat uitvoering geeft aan de nieuwe Europese richtlijn over mensenhandel. Onze vraag aan de minister is de volgende. Is de minister bereid om in die wettekst, die dus nog in de Tweede Kamer moet worden behandeld, een verduidelijking aan te brengen, bijvoorbeeld bij nota van wijziging, waarmee huwelijkse uitbuiting expliciet als vorm van mensenhandel in artikel 273f wordt opgenomen?

Handelingen I 2026/2027, nr. 1, item 3, p. 6-7.

Minister Van Weel:

(…)

Er was de vraag of ik bereid ben om in het wetsvoorstel tot implementatie van de herziene EU-richtlijn tegen mensenhandel in de wettekst te verduidelijken dat mensenhandel ook aan de orde kan zijn in de context van niet-gedwongen huwelijken. Ik denk dat ik met mijn antwoord zojuist voldoende helder heb gemaakt, ook voor de wetsgeschiedenis, dat dit wat ons betreft het geval is. In het wetsvoorstel tot implementatie van de herziene EU-richtlijn hebben we ons aangesloten bij de omschrijving uit de EU-richtlijn zelf, zodat we geen discussies kunnen krijgen over wat er wel of niet in de opsomming moet worden opgenomen. Op dit moment ligt dat wetsvoorstel voor bij de Tweede Kamer.

Daar komt bij dat een wetsvoorstel dat EU-regelgeving implementeert, zich op grond van de aanwijzing van de regelgeving moet beperken tot de onderdelen die voor de implementatie noodzakelijk zijn. De achterliggende gedachte daarbij is voorkomen dat een omzetting van EU-regelgeving onnodig vertraging oploopt. De EU-richtlijn zelf is toegespitst op uitbuiting van een persoon bij gedwongen huwelijken. Daarom wordt die specifieke uitbuitingsvorm in de wet geëxpliciteerd. Ik zeg ook hier nogmaals dat die wettelijke opsomming niet limitatief is en dat mensenhandel ook betrekking kan hebben op vormen van uitbuiting die niet specifiek in de wet staan. Dat hebben we nu voor ons allen in de wetsgeschiedenis helder gemaakt.

De heer Dittrich (D66):

Daar heb ik een vraag over. Dank overigens voor de toezegging. "In het kader van de wetsgeschiedenis" is natuurlijk belangrijk, maar laten we even kijken naar het wetgevings- overleg in de Tweede Kamer. Ik heb zelf in onze bijdrage factoren als rechtszekerheid, kenbaarheid en de positie van slachtoffers genoemd bij een explicitering van de tekst in het wetsvoorstel. Stel dat er in de Tweede Kamer een amendement komt om dat expliciet in de wettekst vast te leggen, zou de minister dat dan kunnen steunen?

Minister Van Weel:

Ja. Als we in dit specifieke geval af willen van de term "gedwongen" — ik hoorde dit van meerdere van uw leden — en willen verruimen naar "huwelijken", dan zal ik zo'n amendement welwillend appreciëren in de Tweede Kamerbehandeling.

De heer Dittrich (D66):

Dank u wel.

Brondocumenten

• 22 september 2026
  toezegging gedaan