E250017
Laatste revisie: 13-03-2026

E250017 - Commissiemededeling: Verslag over de rechtsstaat 2025 - Situatie op het gebied van de rechtsstaat in de Europese Unie



Op 8 juli 2025 heeft de Europese Commissie haar zesde EU-rechtsstaatrapportPDF-document uitgebracht. Het verslag bevat een overzicht van de staat van de rechtsstaat in de EU en in de verschillende lidstaten en de veranderingen sinds het rapport van 2024.


Stand van zaken

Behandelfase Eerste Kamer: behandeling in commissie Eerste Kamer.

nationaal

Op 10 maart 2026 stuurde de Europese Commissie een antwoord op de politiek dialoog van 10 november 2025 (35295, BG).

Europees

Tijdens de Raad Algemene Zaken van 26 januari 2026 vond een landenspecifieke rechtstaatsdialoog plaats over de landenhoofdstukken van Denemarken, Estland, Griekenland en Spanje (21501-02, HZ).


Kerngegevens

document Europese Commissie

COM(2025)900PDF-document, d.d. 8 juli 2025

commissies Eerste Kamer


Behandeling Eerste Kamer

Op 10 maart 2026 stuurde de Europese Commissie een antwoord op de politiek dialoog van 10 november 2025 (35295, BG).

Op 27 januari 2026 besloot de commissie af te zien van nader schriftelijk overleg met de minister van BZ.

Op 9 december 2025 besloot de commissie in nader schriftelijk overleg te treden met de minister van BZ op 27 januari 2026.

Op 10 november 2025 is de brief in het kader van de politiek dialoog verstuurd aan de Europese Commissie (35295, BC).

Op 5 november 2025 is de brief met vragen verstuurd aan de minister van Buitenlandse Zaken.

Op 28 oktober 2025 leverden de fracties van GroenLinks-PvdA en D66 inbreng voor schirftelijk overleg met zowel de regering als de Europese Commissie.

Op 23 september 2025 besloten de commissies EUZA en J&V het rechtsstaatsrapport in behandeling te nemen en op 28 oktober 2025 inbreng te leveren voor schriftelijk overleg.


Behandeling Tweede Kamer

Op 2 oktober 2025 publiceerde de Tweede Kamer het eindverslag van de rapporteurs over de rechtstatelijke ontwikkelingen in de EU (21501-02, 3251)


Standpunt Nederlandse regering

Op 1 september 2025 stuurde het kabinet de appreciatie over het horizontale deel van het rechtsstaatsrapport (35.295, BB). Het kabinet gaat hier in op de ontwikkelingen in verschillende lidstaten op het gebied van de rechtsstaat en bespreekt het de verschillende wetgevende maatregelen die door de Raad en het Europees Parlement zijn aangenomen om de rechtsstaat en democratie in lidstaten te versterken. Verder bespreekt het kabinet de landenhoofdstukken van de vier kandidaat-lidstaten aan het rechtsstaatsrapport.


Samenvatting voorstel Europese Commissie

Op 8 juli 2025 heeft de Europese Commissie haar zesde EU-rechtsstaatrapportPDF-document uitgebracht. Het verslag bevat een overzicht van de staat van de rechtsstaat in de EU en in de verschillende lidstaten en de veranderingen sinds het rapport van 2024. Het verslag en de aanbevelingen vormen de basis voor een nieuwe cyclus van rechtsstaatdialogen met de lidstaten.

De Europese Commissie focust in het rapport met name op de volgende hoofdthema's:

  • justitiële stelsels;
  • corruptiebestrijding;
  • mediapluriformiteit- en -vrijheid;
  • andere institutionle kwesties in verband met controles en waarborgen

Verder heeft de Commissie voor het eerst een interne marktdimensie in het rechtsstaatrapport opgenomen, die zich richt op rechtsstatelijke kwesties die van invloed zijn op ondernemingen, in het bijzonder kleine en middelgrote ondernemingen, met grensoverschrijdende activiteiten.

Naast een horizontale bespreking van de algemene ontwikkelingen op het gebied van de rechtsstaat in de EU zijn ook per lidstaat landenspecifieke hoofdstukken uitgebracht. Ook bevat het verslag vier landenhoofdstukken over de ontwikkelingen in de kandidaat-lidstaten Albanië, Montenegro, Noord-Macedonië en Servië, als aanvulling op de werkzaamheden in het kader van het toetredingsproces.


Behandeling Raad

Tijdens de Raad Algemene Zaken van 26 januari 2026 vond een landenspecifieke rechtstaatsdialoog plaats over de landenhoofdstukken van Denemarken, Estland, Griekenland en Spanje (21501-02, HZ).

Tijdens de Raad Algemene Zaken van 17 november 2025 vond een landenspecifieke rechtsstaatsdialoog plaats over de landenhoofdstukken van Bulgarije, Tsjechië, Duitsland en Ierland (21501-02, HV).

Tijdens de Raad Algemene Zaken van 16 september 2025 werd de jaarlijkse rechtsstaatsdialoog gehouden aan de hand van het op 8 juli 2025 gepresenteerde rechtsstaatsrapport (21501-02, HP). Ook spraken de lidstaten in een aparte rechtsstaatsdialoog met de vier kandidaat-lidstaten die zijn opgenomen in het rechtsstaatsrapport.

In de databank EUR-Lex wordt de laatste stand van zaken in de Europese behandeling van het voorstel weergegeven.


Behandeling Europees Parlement

De commissie voor Burgerlijke Vrijheden, Justitie en Binnenlandse Zaken (LIBE) behandelt het voorstel. De commissies voor Buitenlandse Zaken (AFET), Financiën (BUDG), Financiële controle (CONT), Economische en monetaire zaken (ECON), Interne markt en consumentenbescherming (IMCO), Cultuur en onderwijs (CULT), Juridische zaken (JURI), Constitutionele zaken (AFCO), en Petities (PETI) zijn aangesteld als adviescommissie.

In de databank OEIL van het Europees Parlement wordt de laatste stand van zaken in de behandeling van het voorstel weergegeven.


Standpunten andere lidstaten (IPEX)

Op 26 september 2026 stuurde de Duitse Bundesrat een politiek dialoog over het rechtstaatsrapport 2025.

In de databank IPEX wordt de behandeling van het voorstel in de diverse (kandidaat) lidstaatparlementen weergegeven.


Alle bronnen