Dinsdag 17 november 2026, commissie Immigratie & Asiel / JBZ-Raad (I&A/JBZ)




Agenda

1.Vaststellen agenda

2.Toezegging T04158

Toezegging Aanpak verward en onbegrepen gedrag (36.703/36.704/36.855); Brief van de minister van BZK ter aanbieding van afschrift Tweede Kamerbrief over stand van zaken landelijke aanpak voor personen met verward of onbegrepen gedrag; Asielnoodmaatregelenwet

Beslispunten

  • - 
    wenst de commissie naar aanleiding van de brief van 6 november 2026 met de minister van BZK in overleg te treden?
  • - 
    kan de commissie ermee instemmen toezegging T04158 als voldaan aan te merken?

Toelichting

Tijdens de plenaire behandeling van de voorstellen voor de Wet invoering tweestatusstelsel (36703), de Asielnoodmaatregelenwet (36704) en de Novelle aanpassing strafbaarstelling illegaal verblijf (36855) heeft de minister van A&M de toezegging Aanpak verward en onbegrepen gedrag (36.703/36.704/36.855) (T04158) gedaan. Deze houdt in dat de Kamer de aanpak van verward en onbegrepen gedrag van personen ontvangt zodra deze beschikbaar is.

Bij brief van 6 november 2026 hebben vijf ministers - die van BZK, J&V, VWS, LZJ&S en VRO - de Kamer de Stand van zaken landelijke aanpak voor personen met verward of onbegrepen gedrag toegestuurd. Deze brief was al eerder naar de Tweede Kamer gezonden. Met de brief wordt aan de toezegging van de minister van A&M voldaan.

De brief kan ook worden gezien als een reactie op de Motie-Moonen (D66) c.s. over een gezamenlijke aanpak voor de problematiek rond verwarde personen (36.600 XVI, T). Dit is een motie van de commissie VWS. Bespreking van de brief in die commissie is daarmee nadrukkelijk een optie. Overigens is de brief ook ter sprake gekomen in het recente debat over de Staat van de Rechtsstaat, georganiseerd door de commissie J&V.


Bespreking brief en status toezegging

3.Toezegging T04151

Toezegging Maatregelen om statushouders en asielzoekers te laten werken (36.703/36.704/36.855); Brief van de minister van SZW over uitvoeringsconsequenties latere invoering lagere regelgeving asielzoekers en werk; Asielnoodmaatregelenwet

Beslispunten

  • - 
    Wenst de commissie naar aanleiding van de brief van 6 november 2026 met de minister van SZW in overleg te treden?
  • - 
    Kan de commissie ermee instemmen toezegging T04151 als voldaan aan te merken?

Toelichting

Bij brief van 6 november 2026 informeert de minister van SZW de Kamer onder meer over de stand van zaken rondom de wijziging van de lagere regelgeving over de toegang tot de arbeidsmarkt voor asielzoekers. Ook informeert de minster de Kamer over het voorstel voor aanpassing van de wachttermijn voor asielzoekers met een hogere kans op inwilliging van hun asielverzoek. Dit laatste element raakt toezegging T04151.

De minister van Asiel en Migratie zegt de Kamer, naar aanleiding van een vraag van het lid Van Rooijen (50PLUS), toe om de Kamer bij de begroting in het najaar van 2026 te informeren over de door de regering te nemen maatregelen om statushouders te laten werken en meedoen. Daarnaast zegt de minister de Kamer toe om haar te informeren over een wetsvoorstel van de minister van Werk en Participatie om kansrijke asielzoekers met drie maanden aan de slag te laten gaan. (huidige status: openstaand)

Ambtelijk voorstel: met de door de minister gegeven informatie kan de toezegging mogelijk als voldaan worden aangemerkt. In de brief komt het eerder bij de Kamers voorgehangen ontwerpbesluit houdende wijziging van het Besluit uitvoering Wet arbeid vreemdelingen 2022 ter sprake. Hierin is een verkorting van de wachttermijn opgenomen voor asielzoekers die toegang hebben tot de arbeidsmarkt van zes naar drie maanden. Het ontwerpbesluit ligt momenteel voor bij de Raad van State.


Bespreking brief en status toezegging

4.36333 / 19637, Q

Verslag van een schriftelijk overleg met de minister van A&M over het rapport ‘Incidenten en misdrijven onder bewoners van COA- en gemeentelijke opvanglocaties 2019-2025’; Vreemdelingenbeleid

Beslispunt

Wenst de commissie naar aanleiding van de brief van 30 oktober 2026 met de minister van A&M in nader schriftelijk overleg te treden?

Toelichting

Bij brief van 2 juli 2026 heeft de minister van A&M de Kamer een afschrift aangeboden van zijn brief aan de Tweede Kamer inzake de incidentenmonitor 2025 van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum (WODC). Hiermee komt de minister tegemoet aan de doorlopende toezegging (legisprudentie) T03851, gedaan tijdens de plenaire behandeling van het voorstel voor de Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen (36 333):

De staatssecretaris van Justitie en Veiligheid zegt de Kamer, naar aanleiding van een vraag van het lid Van Hattem (PVV), toe dat hij de rapportage met betrekking tot geweldsincidenten in AZC’s jaarlijks met de Kamers deelt.

De commissie besloot op 8 september 2026 om gelegenheid te bieden voor het leveren van inbreng voor schriftelijk overleg. Toezegging T03851 werd als legisprudentie door de commissie aangemerkt.

Bij uitgaande brief van 29 september 2026 zijn vragen gesteld, gebaseerd op inbreng van de fracties van de PVV en de SGP. De antwoordbrief van de minister heeft de Kamer op 30 oktober 2026 ontvangen en deze is heden ter bespreking bijgevoegd.


Bespreking

5.30573, O

Brief van de minister van A&M over diverse onderwerpen op het gebied van migratiebeleid; Migratiebeleid

Beslispunten

  • - 
    Wenst de commissie naar aanleiding van de brief van 10 november 2026 met de minister van A&M in overleg te treden?
  • - 
    Hoe wenst de commissie te oordelen over de status van toezeggingen T04161 en T03726? Voorstel: voldaan en deels voldaan.
  • - 
    Hoe wenst de commissie te oordelen over de status van de gewijzigde motie-Van Meenen (D66) c.s. over een herziene inrichting van de asielprocedure en de asielketen (36373, H)? Voorstel: deels uitgevoerd.
  • - 
    Hoe wenst de commissie te oordelen over de status van de motie-Perin-Gopie (Volt) c.s. over het stimuleren van duurzame kleinschalige opvang (36333, I)? Voorstel: niet uitgevoerd.

Toelichting

Bij brief van 10 november 2026 geeft de minister van A&M onder meer de stand van zaken weer met betrekking tot verschillende moties en toezeggingen over asiel(opvang). Dit betreft de volgende toezeggingen en moties waarover de commissie in een aantal gevallen een besluit kan nemen.

Toezeggingen

De staatssecretaris van Justitie en Veiligheid zegt de Kamer, naar aanleiding van vragen van het lid Van der Goot (OPNL), toe dat dat hij een periodiek overzicht naar de Kamers zal sturen voor het bijhouden van de ontwikkeling van kleinschalige opvang. De staatssecretaris zegt ook toe dat gemonitord zal worden welke voorgenomen kleinschalige opvang niet gerealiseerd kon worden. (huidige status: openstaand)

Ambtelijk voorstel: dit betreft een doorlopende toezegging zodat de commissie hier geen oordeel over hoeft te geven.

***

De minister van Asiel en Migratie zegt de Kamer, naar aanleiding van een vraag van het lid Perin-Gopie (Volt), toe dat de toetsing van de identiteitsgroei van een lhbtqi+-persoon die zich in het thuisland kan niet uiten en in Nederland uit de kast komt, wordt opgenomen in de herziene werkinstructie van de IND. (huidige status: openstaand)

Ambtelijk voorstel: de toezegging kan met de door de minister aangegeven informatie mogelijk als voldaan worden aangemerkt. De minister geeft aan dat de werkinstructie WI 2026/24 in lijn met de toezegging is aangepast binnen de bestaande juridische en beleidsmatige kaders, zonder de introductie van nieuwe materiële criteria. Verder geeft de minister nog aan dat op iedere IND-locatie lhbtiq+-coördinatoren beschikbaar zijn ter ondersteuning van een zorgvuldige, individuele beoordeling. Zo wordt geborgd dat recht wordt gedaan aan ieders verhaal, ook wanneer het ruimte en tijd heeft gevraagd om dat onder woorden te brengen.

***

De minister van Asiel en Migratie zegt de Kamer, naar aanleiding van een vraag van het lid Perin-Gopie (Volt), toe dat de Wet invoering tweestatusstelsel niet kan worden gebruikt om achteraf verblijfsstatussen (vluchteling of subsidiair beschermd) te veranderen die eerder onder het eenstatusstelsel rechtsgeldig verleend zijn. (huidige status: openstaand)

Ambtelijk voorstel: dit betreft een doorlopende toezegging zodat de commissie hier geen oordeel over hoeft te geven.

***

De minister van Asiel en Migratie zegt de Kamer, naar aanleiding van een vraag van het lid Van Bijsterveld (JA21), toe dat er geen pardonregeling komt bij de afhandeling van de asielaanvragen waarover nog moet worden besloten. (huidige status: openstaand)

Ambtelijk voorstel: dit betreft een doorlopende toezegging zodat de commissie hier geen oordeel over hoeft te geven.

***

De minister van Asiel en Migratie zegt de Kamer, naar aanleiding van een vraag van het lid Janssen (SP), toe om gemeenten die wel arbeidsmigranten willen binnenhalen maar geen asielzoekerscentrum wensen, hierop aan te spreken. (huidige status: openstaand)

Ambtelijk voorstel: dit betreft een doorlopende toezegging zodat de commissie hier geen oordeel over hoeft te geven.

***

De minister voor Primair en Voortgezet Onderwijs zegt de Kamer, naar aanleiding van een vraag van het lid Van Meenen (D66), toe om de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid te verzoeken om een schriftelijke reactie te geven op de (aangehouden) motie van het lid Van Meenen c.s. (36373, E) over een herziene inrichting van de asielprocedure en de asielketen in verband met het maximaal reduceren van gedwongen verplaatsingen van kinderen. (huidige status: deels voldaan)

Ambtelijk voorstel: de toezegging als deels voldaan blijven beschouwen. Dit in afwachting van de beleidsreactie op het recent verschenen rapport van de Onderzoeksraad voor de Veiligheid (OVV) Kinderen in nood, die in het vierde kwartaal van 2026 aan de Tweede Kamer wordt aangeboden en waarvan deze Kamer een afschrift zal ontvangen.

Moties

In deze motie wordt de regering ten behoeve van het nieuwe kabinet verzocht voor de zomer van 2024 te komen tot een voorstel voor een herziene inrichting van de asielprocedure en de asielketen, die het aantal gedwongen verplaatsingen van kinderen tot maximaal één reduceert. (huidige status: deels uitgevoerd)

Ambtelijk voorstel: de status van de motie van deels uitgevoerd handhaven, in afwachting van de ontvangst van de in het kader van de bespreking van toezegging T03726 gemelde beleidsreactie.

In deze motie wordt de regering verzocht om ook duurzame kleinschalige opvang actief te stimuleren en tevens de belemmeringen - in nog uit te werken lagere regelgeving - weg te nemen. Daarnaast wordt de regering verzocht te bevorderen dat het realiseren van concrete kleinschalige opvang expliciet aan bod komt in alle PRT's. (huidige status: niet uitgevoerd)

Ambtelijk voorstel: de status van de motie van niet uitgevoerd handhaven en aandringen op beantwoording van de uitgaande commissiebrief van 17 december 2025 over deze motie (zie NB 1). De minister gaat niet in op de uitwerking in de lagere regelgeving en ook wordt niet ingegaan op de Provinciale Regietafels.

NB 1. Bij uitgaande commissiebrief van 17 december 2025 (kenmerk: 179285) aan de ambtsvoorganger van de minister van A&M constateerde de commissie dat laatstgemelde motie tot op dat moment niet was uitgevoerd. De commissie verzocht de ambtsvoorganger van de minister de Kamer in te lichten op welke wijze en op welke termijn de motie wordt uitgevoerd. Bij uitblijven van een reactie zijn op respectievelijk 28 januari 2026 en 11 september 2026 rappelbrieven aan de minister van A&M verzonden met het verzoek de Kamer te informeren over de status van de uitvoering van bedoelde motie.

NB 2. In de thans geagendeerde brief wordt melding gemaakt van een tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen (APB) gedane toezegging over dat met de inzet van de Spreidingswet een goede verdeling van de opvangplekken over het land wordt gerealiseerd. Bij de griffie is een toezegging over dit onderwerp niet bekend, te meer nu de minister van A&M niet heeft gesproken tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen (APB).


Bespreking brief en status moties en toezeggingen

6.E250006

Voorstel voor een Terugkeerverordening; Verslag van een nader schriftelijk overleg met de minister van A&M over het voorstel voor een Terugkeerverordening; EU-voorstel: Voorstel voor een Terugkeerverordening (COM(2025)101)

Beslispunt

Welke fracties wensen heden inbreng voor nader schriftelijk overleg te leveren?

Toelichting

Bij brief van 18 mei 2026 heeft de minister van A&M de Kamer een afschrift gestuurd van zijn brief van 11 mei 2026 aan de Tweede Kamer over de stand van zaken van de onderhandelingen over de Terugkeerverordening. De commissie besloot naar aanleiding van deze brief op 2 juni 2026 om gelegenheid te bieden voor het leveren van inbreng voor schriftelijk overleg. De uitgaande commissiebrief van 23 juni 2026 is op 9 oktober 2026 beantwoord. De vastgestelde Terugkeerverordening is op 15 oktober 2026 in het Publicatieblad van de Europese Unie gepubliceerd (zie Verordening - 2026/2280 - NL - EUR-Lex). De commissie besloot op 3 november jl. om heden gelegenheid te bieden voor het leveren van inbreng voor nader schriftelijk overleg.

NB. in de antwoordbrief is sprake van een 'openstaande toezegging aan het lid Perin-Gopie (Volt)'. Dit betreft Toezegging Toets aan artikel 8 EVRM en criteria niet meewerken (36.703/36.704/36.855) (T04165). Dit is geen openstaande toezegging, maar een toezegging die de commissie reeds als voldaan heeft aangemerkt.


Inbreng voor nader schriftelijk overleg

7.Mededelingen en informatie

JPSG Europol bijeenkomst 9 en 10 november 2026

Op 9 en 10 november 2026 vond in het Europees Parlement, Brussel, de negentiende bijeenkomst plaats van de gezamenlijke parlementaire controlegroep Europol (JPSG). Het plaatsvervangend delegatielid Marquart Scholtz nam hieraan deel namens deze Kamer. Dit lid zal in de commissie een terugkoppeling van de bijeenkomstonderdelen waar hij bij aanwezig was, verzorgen op het moment dat het ambtelijk verslag gereed is.


8.Rondvraag

9.Openstaande correspondentie

Ter herinnering: overzicht openstaande correspondentie

Overzicht openstaande correspondentie

Verzonden

Onderwerp

(N)SO: (nader) schriftelijk overleg

Reactietermijn

Toelichting

Brieven

17/12/'25 aan min A&M

Brief betreffende de uitvoering van de motie-Perin-Gopie c.s. over het stimuleren van duurzame kleinschalige opvang (36.333, I)

21/01/'26

Uitgaande brief

Op 28 januari 2026 rappelbrief verstuurd aan de minister voor A&M

Op 11 september 2026 is een nadere rappelbrief verstuurd aan de minister voor A&M

10/03/'26 aan min A&M

Brief over de arbeidsparticipatie van statushouders

07/04/'26

Uitgaande brief

29/09/'26 aan min A&M

Brief over openstaande toezeggingen en (deels) niet uitgevoerde moties

13/11/'26

Uitgaande brief

27/10/'26 aan min A&M

Brief over de stand van de uitvoering COA over het jaar 2025

24/11/'26

Uitgaande brief

27/10/'26 aan min A&M

Brief over de situatie bij Ceuta, Spanje, en de geannoteerde agenda van de informele JBZ-Raad van 4 augustus 2026

24/11/'26

Uitgaande brief

10/11/'26 aan min J&V

Brief over het voorstel voor een herziening van de Eurojustverordening

8/12/'26

Uitgaande brief

Verslagen

versie: 12/11/'26